GANS

Foie Gras is een vervette eende- of ganzenlever die als delicatesse wordt aangemerkt. de levers van sommige ganzen en eenden vervetten van nature voor de trek. Voor productie van Foie Gras wordt deze natuurlijke vervetting uitgebuit en geforceerd door de vogels te dwangvoederen. Dit gaat gepaard met stress, verwondingen en hoge sterftecijfers.
Foie Gras is volgens verordening 543/2008/EG de lever van eenden of ganzen die zo zijn gevoed dat de lever is vervet. Deze levers mogen als Foie gras worden verkocht wanneer ze minimaal 300 gram (bij eenden) en 400 gram (bij ganzen) wegen.
In Nederland wordt geen foie gras geproduceerd. Foie Gras kan wel worden geïmporteerd om hier te worden verkocht.
In 1998 is op verzoek van de EU door EFSA onderzoek gedaan naar de welzijnsaspecten van vogels bij de productie van Foie Gras. Hieruit bleek dat de productie van Foie Gras in strijd is met de vereisten van Richtlijn 58/98/EG inzake de bescherming van voor productie gehouden dieren.
Artikel 3De lidstaten zorgen ervoor dat de eigenaar of houder alle passende maatregelen treft om het welzijn van de dieren te verzekeren en te waarborgen dat de dieren niet onnodig aan pijn of leed worden blootgesteld en dat hen geen onnodig letsel wordt toegebracht.
En in de Bijlage bij Richtlijn 58/98/EG:

  1. De bewegingsvrijheid die past bij het dier, met inachtneming van de soort en overeenkomstig de bestaande ervaring en wetenschappelijke kennis, mag niet op zodanige wijze word beperkt dat het dier daardoor onnodig lijden of ketel wordt toegebracht. 14. De dieren moeten een toereikende hoeveelheid gezond en voor d soort en leeftijd geschikt voeder krijgen zodat zij in goede gezondheid blijven en aan hun voedingsbehoeften voldaan wordt. Het toegediende voeder en drinken en de wijze van toediening mogen de dieren geen onnodig lijden of ketel toebrengen.
  • Ad. Artikel 3: de bewegingsvrijheid van vogels is bij de productie van Foie Gras dusdanig beperkt dat de vogels daardoor onnodig lijden; de. Orgels hebben nauwelijks ruimte in hun kooien en kunnen niet rechtop staan, zich omdraaien of hun vleugels strekken en verzorgen. De vogels staan doorgaans op draadstalen vloeren ongeschikt voor hun zwempoten; dit leidt vaak tot pootblessures.
  • Ad. Bijlage 7: De vogels krijgen geen toereikende hoeveelheid gezond- en voor de soort en leeftijd geschikt voeder zodat zij in goede gezondheid blijven: ze krijgen veel meer voedsel dan zij vrijwillig zouden eten. De lever neemt hierdoor enorm in omvang toe en vervet op een wijze die in de natuur niet voorkomt. Dit leidt tot leverfalen, pootblessures en sterftecijfers die tot 20 maal hoger liggen dan bij niet gedwangvoederde soortgenoten.
  • Het voedsel bevat kwalitatief niet de voedingsstoffen die de vogels als omnivoren nodig hebben, maar is er louter op gericht de levers zo snel mogelijk vet te mesten.
  • Ad. Bijlage. 14: De wijze waarop de vogels het voedsel krijgen toegediend brengt vogels onnodig lijden of letsel toe; de vogels raken gestrest door het dwangvoederen en proberen weg te bewegen van de persoon die hem dwangvoedert. Door deze stress en de wijze van toediening kan de kwetsbare slokdarm van de vogel beschadigen.

In 1999 zijn alle EU en lidstaten actief betrokken geweest bij het opstellen en de goedkeuring van Aanbevelingen om de Foie Gras-productie diervriendelijker en conform de vereisten als gesteld in Richtlijn 58/989/EG te maken. Individuele kooien moeten vervangen worden door kooien die vogels meer bewegingsruimte geven en waarin vogels hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen. Lidstaten werd daarnaast opgedragen naar (diervriendelijke) alternatieven voor dwangvoederen te zoeken.
In 2009 is aan minister Verburg van Landbouw, Natuur en Voedelkwaliteit gevraagd of ze bereid was een importverbod op Foie Gras in te stellen. De minister antwoordde:
(..) een dergelijk verbod ‘in beginsel’ in strijd zou zijn met het EU-verdrag en WTO-regels en dat zij daarom niet voornemens was een verbod in te stellen.
Vandaag de dag, 14 jaar na de aanbevelingen, moet geconstateerd worden dat er nauwelijks iets verbeterd is voor de vogels.

  • Voor de productie van Foie Gras worden vogels nog altijd op grote schaal gedwangvoederd en in individuele kooien gehouden.
  • In tegenstelling tot de Engelse, Franse en Nederlandse versie van Verordening 543/2008/EG staat in de Franstalige versie van Verordening 543/2008/EG dwangvoederen bij de definitie van Foie Gras opgenomen.
  • In een Franse wet uit 2005, ingesteld na de gedane Aanbevelingen, staat dwangvoederen zelfs als expliciete eis bij de productie van Foie Gras opgenomen. Hierdoor kan Foie Gras geproduceerd zonder dwangvoederen, niet als Foie Gras in Frankrijk worden verkocht en wordt de intrede van een meer diervriendelijke productie methode belemmerd. Deze handelsbelemmering is in strijd met EU-recht.