LEER

Overzicht

Hoeveel

Bij hoeveel bedrijven

Levensverwachting,

10 procent van de opbrengst van bijvoorbeeld een koe komt van de verkoop van de huid. Het verschilt vaak per dag hoeveel een huid precies opbrengt, maar meestal is dat in Nederland ongeveer 50 euro.
Dure merken als Gucci en Prada willen huiden van speciale koeienrassen of bijvoorbeeld kalverhuiden om speciaal leer van te maken. Er worden dan ook vaak dieren speciaal gefokt voor dit soort producten.
Verder komt het ook voor dat dieren puur en alleen voor hun huid gedood worden. Zo is het dus best mogelijk dat een dier alleen maar voor jouw leren schoenen gedood is en geen bijproduct was.

Problemen

Door verschillende chemicaliën op de huid in te laten werken wordt het collageen in de huid gestabiliseerd. Dit looien kan met veel verschillende producten gedaan worden, maar meestal wordt de huid bewerkt met verschillende chemicaliën en tussendoor en aan het einde goed gespoeld met veel water. De meest voorkomende looitechniek is het looien met chroomsulfaat. Dit is ook de snelste looitechniek waardoor de huid binnen een dag klaar is. Daarna worden de gelooide huiden naar een lederfabriek gebracht. Hier worden de huiden verder bewerkt door ze te bedrukken of er motieven of reliëf op te persen. Ook worden ze vaak een paar dagen in grote vaten met kleurstoffen en andere chemicaliën gestopt, waardoor de huiden een andere kleur krijgen. Uiteindelijk worden ze nog gedroogd, opgeschuurd, met een coating besproeid en in een oven weer gedroogd. Dit kan meerdere keren herhaald worden totdat de toplaag goed is. Daarna wordt het leer vervoert naar andere fabrieken waar het verwerkt wordt tot producten zoals schoenen en tassen.

De herkomst is niet na te gaan

Vaak staat er op leren producten waar het gemaakt is. Helaas verwijst dit land alleen naar het land waar het product ontwikkeld of in elkaar gezet is. Dit zegt niks over uit welk land het dier kwam, waar het geslacht is en waar de huiden verwerkt zijn. In de meeste gevallen worden huiden vanuit het slachthuis naar andere landen gebracht waardoor verschillende delen van de productieketen in verschillende landen plaatsvinden.
Nederland heeft bijvoorbeeld maar twee leerlooierijen en drie lederfabrieken, waardoor er hier maar heel weinig leer geproduceerd wordt. De meeste huiden worden dus naar het buitenland verscheept. Dit is niet alleen omdat de arbeidskosten daar veel lager zijn, maar ook omdat de milieuregelgeving in veel landen een stuk minder streng is. Daardoor komt het meeste leer uit lagelonenlanden.
Het overgrote deel van de leren producten die in Nederland verkocht worden komen uit China en India. Dit zorgt voor nog een probleem. Niet alleen is het niet te achterhalen uit welk land het leer van een paar schoenen of een leren tas komt, het is ook niet te achterhalen van welk dier het komt. Hoewel het meeste leer nog steeds van koeien komt worden de huiden van schapen, geiten, maar ook honden en katten ook gebruikt voor de productie van leer. Bij het kopen van een paar leren schoenen is het dus best mogelijk dat die niet gemaakt zijn van koeienleer, want er wordt bijna nooit aangegeven van welk dier het afkomstig is. Zelfs als er wel op een product staat dat het leer van een koe afkomstig is, is dat geen garantie. Het is niet ongebruikelijk dat producenten hierover liegen omdat bijna niemand katten- of hondenleer wil kopen.

Veel dierenleed voor leer

Bijna al ons leer komt dus uit het buitenland en daar zijn de dierenwelzijnsregels vaak een stuk minder streng. Veel leer komt bijvoorbeeld uit India en er is veel bekend over de gruwelijkheden die daarmee gepaard gaat. Omdat koeien als heilig worden gezien in India zijn er maar weinig slachthuizen voor koeien. Daarom moeten handelaren koeien vaak honderden kilometers laten lopen naar een slachthuis of soms lange afstanden in een vrachtwagen vervoeren. Veel dieren overleven dit niet en gaan al dood van de honger, dorst of verwondingen voor ze bij het slachthuis aankomen. Ook wordt er vaak tabak, chilipepers of zout in de ogen van de dieren gewreven om ze door te laten lopen. Het breken van de staart is ook een manier om dieren aan te sporen.
Daarnaast zijn er ook staten waarin het strafbaar is om gezonde koeien te doden. Daar worden koeien expres vergiftigd of kreupel gemaakt zodat ze het slachthuis in mogen. Verder gaat het slachten zelf ook een stuk minder diervriendelijk dan hier. Vaak wordt er geen verdoving gebruikt en het gebeurt regelmatig dat dieren gewoon levend gevild worden. Er zijn op het internet genoeg filmpjes te vinden van koeien waarbij de huid eraf wordt gesneden terwijl de dieren nog gewoon levend en bij volle bewustzijn zijn. Ook andere leerproducerende landen gaan niet bepaald vriendelijk met dieren om en dat soort leer is in Nederland ook gewoon te koop.

Het milieu

Een andere reden om geen leer meer te kopen is omdat het enorm milieuonvriendelijk is. Veel leerlooierijen bevinden zich tegenwoordig in lagelonenlanden en dat is niet voor niets. De voornaamste reden is dat er in de landen weinig wetgeving is voor milieu. Door de strenge wetgeving in landen als Nederland is het veel duurder en moeilijker om hier leer te produceren. Bij het maken van leer worden namelijk veel giftige chemicaliën gebruikt. Het Blacksmith Institute, een stichting die probeert milieuvervuiling in ontwikkelingslanden te verminderen, heeft de leerindustrie zelfs toegevoegd op de lijst van de 10 giftigste industrieën ter wereld.
Bij het maken van leer zijn er twee soorten afval. Het eerste soort is organisch afval. Bij het maken van leer worden de laatste stukjes vlees, de haren en andere stukjes dier van de huid afgehaald. In het Westen wordt dit afval vaak gebruikt om er iets nuttigs van te maken, zoals zeep, lijm, huisdierenvoer of compost. In ontwikkelingslanden wordt dit afval vaak gedumpt, terwijl dit toch voor ernstige vervuiling kan zorgen, vooral in water. Daarnaast is er nog een tweede soort afval, namelijk verschillende stromen van afvalwater met chemicaliën. Chemicaliën die gebruikt worden zijn onder andere natriumsulfide, kalk, formaldehyde, ammoniumzouten, koolteer derivaten en chroom. Na gebruik wordt dit water met chemicaliën vaak gewoon op een veld of in een rivier gedumpt. In veel ontwikkelingslanden heeft dit tot ernstige watervervuiling geleidt. Deze chemicaliën zijn niet alleen slecht voor de natuur en wilde dieren, maar ook voor de mensen die in de leerlooierijen werken en in de buurt wonen. Vaak wordt dat water in ongezuiverde of onvoldoende gezuiverde vorm ook gewoon gedronken en gebruikt door mensen die in de buurt van leerlooierijen wonen.
Het maken van leer is niet alleen enorm vervuilend, er is ook heel veel water nodig tijdens het productieproces. Hierdoor draagt de leerindustrie ook bij aan droogte en watertekorten. Ouderwetse technieken om leer te maken zijn een stuk milieuvriendelijker, maar kosten ook veel meer tijd. Daarom werken vrijwel alle leerlooierijen tegenwoordig met giftige chemicaliën. Door al deze chemische bewerkingen blijft leer lang mooi, maar hierdoor zijn leren producten ook niet meer biologisch afbreekbaar en zijn leren producten dus zeker niet duurzaam of milieuvriendelijk.

Internationale normen

Vervoer

Onnatuurlijke bedrijfsvoering

Slacht

Wat vindt de … ervan?

Afstand tot natuurlijk gedrag

Emotionele intelligentie

(Groeps)Bewustzijn

Pijnervaring

StressindicatorEN

Wet- en Regelgeving

Nederland

Europa

Internationaal

Regelgeving in de praktijk

Theoretisch

Daadwerkelijk


Hoe wordt leer gemaakt?
De meeste mensen weten wel dat leer gemaakt is van de huid van een dier. Die huid moet echter wel eerst een heleboel stappen doorlopen voordat het van een huid in een leren product veranderd is. In het slachthuis worden de huiden van dieren apart gehouden. De huiden worden met containers naar een huidenverkoper gebracht. Daar worden de grotere stukken vlees en vet van de huid afgehaald en krijgen de huiden een eigen nummer. Daarna worden de huiden in een koelkast bewaard en als ze naar een bestemming buiten Europa worden gebracht worden ze ook gezouten om het rottingsproces nog verder tegen te gaan. Vervolgens moeten ze volgens de regels minimaal veertien dagen opgeslagen worden voordat ze verder vervoerd worden.
In een leerlooierij aangekomen worden de huiden eerst gewassen en van de laatste restjes vlees en het haar ontdaan. Daarna wordt de huid gesplitst, waarbij de onderkant (die tegen het vlees van het dier aanzat) verwijderd wordt. Dat deel wordt soms verder verwerkt in andere producten, terwijl de bovenkant gelooid wordt. Het doel van looien is om ervoor te zorgen dat de huid geconserveerd wordt en dus niet wegrot. Door verschillende chemicaliën op de huid in te laten werken wordt het collageen in de huid gestabiliseerd. Dit looien kan met veel verschillende producten gedaan worden, maar meestal wordt de huid bewerkt met verschillende chemicaliën en tussendoor en aan het einde goed gespoeld met veel water. De meest voorkomende looitechniek is het looien met chroomsulfaat. Dit is ook de snelste looitechniek waardoor de huid binnen een dag klaar is.
Daarna worden de gelooide huiden naar een lederfabriek gebracht. Hier worden de huiden verder bewerkt door ze te bedrukken of er motieven of reliëf op te persen. Ook worden ze vaak een paar dagen in grote vaten met kleurstoffen en andere chemicaliën gestopt, waardoor de huiden een andere kleur krijgen. Uiteindelijk worden ze nog gedroogd, opgeschuurd, met een coating besproeid en in een oven weer gedroogd. Dit kan meerdere keren herhaald worden totdat de toplaag goed is. Daarna wordt het leer vervoert naar andere fabrieken waar het verwerkt wordt tot producten zoals schoenen en tassen.
Leer is niet een onbelangrijk bijproduct
In tegenstelling tot wat veel mensen denken is de verkoop van leer niet onbelangrijk voor de bio-industrie. 10 procent van de opbrengst van bijvoorbeeld een koe komt van de verkoop van de huid. Het verschilt vaak per dag hoeveel een huid precies opbrengt, maar meestal is dat in Nederland ongeveer 50 euro.
Daarnaast zijn er ook dieren waarbij leer de voornaamste reden is waarom ze gehouden worden. Struisvogels worden in Zuid-Afrika bijvoorbeeld voornamelijk gefokt en gehouden voor leer. 80 procent van de opbrengst van een struisvogel komt van de verkoop van de huid en het vlees wordt verkocht als bijproduct. Verder zijn er ook dure merken als Gucci en Prada die huiden van speciale koeienrassen willen of bijvoorbeeld kalverhuiden om speciaal leer van te maken. Er worden dan ook vaak dieren speciaal gefokt voor dit soort producten.
Verder komt het ook voor dat dieren puur en alleen voor hun huid gedood worden. Onderzoek in India heeft bijvoorbeeld laten zien dat koeien daar vaak geslacht worden voor hun huid, maar dat het vlees soms ligt weg te rotten omdat het daar weinig gegeten wordt. Zo is het dus best mogelijk dat een dier alleen maar voor jouw leren schoenen gedood is en geen bijproduct was.